“โครงการเสนอแนะออกแบบภายในที่พักอาศัยและพื้นที่ใช้ชีวิตร่วมสมัยสำหรับผู้สูงอายุแนว EDGY AGING”
โครงการเสนอแนะออกแบบภายในที่พักอาศัยและพื้นที่ใช้ชีวิตร่วมสมัยสำหรับผู้สูงอายุแนว EDGY AGING
(EDGE:LIFE COMMUNITY – Contemporary Residences and Living Spaces for Seniors with an Edgy Aging Concept)
โดย วริยา จิตตยานุรักษ์
โครงการวิทยานิพนธ์นี้ตั้งต้นจากบริบทสังคมไทยที่กำลังก้าวเข้าสู่ “สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์” ซึ่งไม่เพียงเป็นประเด็นด้านโครงสร้างประชากร แต่เป็นความท้าทายเชิงคุณภาพชีวิต ทั้งด้านสุขภาพกาย สุขภาพจิต และบทบาททางสังคมของผู้สูงวัย
แม้ผู้สูงอายุจะเป็นช่วงชีวิตที่ผ่านประสบการณ์หลากหลายและมีทุนทางปัญญาสูง แต่เมื่อบทบาทในสังคมลดลง หลายคนกลับเผชิญภาวะความเหงา ความโดดเดี่ยว และความรู้สึกไร้คุณค่า ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตโดยรวม โครงการนี้จึงเสนอแนวคิด “Edgy Aging” ซึ่งมองผู้สูงอายุในฐานะบุคคลที่ยังมีพลัง มีตัวตน และมีศักยภาพในการสร้างสรรค์ ไม่ใช่เพียงกลุ่มที่ต้องได้รับการดูแลเชิงพึ่งพิง
แนวทางการออกแบบมุ่งพัฒนาที่พักอาศัยและพื้นที่ใช้ชีวิตร่วมสมัย (Contemporary Residences and Living Spaces) ที่เปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ผ่านพื้นที่กิจกรรมที่ยืดหยุ่น หลากหลาย และเลือกได้ตามความสนใจ ทั้งด้านศิลปะ การเรียนรู้ งานฝีมือ การออกกำลังกาย และกิจกรรมทางสังคม พื้นที่จึงไม่ได้ทำหน้าที่เพียงรองรับการอยู่อาศัย แต่เป็นเครื่องมือกระตุ้นการมีปฏิสัมพันธ์ การแสดงออก และการค้นพบคุณค่าในตนเองอีกครั้ง
โครงการนี้สะท้อนบทบาทของการออกแบบภายในในฐานะกลไกพัฒนาสังคม โดยสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ได้แก่
- SDG 3: Good Health and Well-being – ส่งเสริมสุขภาวะกาย ใจ และสังคมของผู้สูงอายุ
- SDG 10: Reduced Inequalities – ลดความเหลื่อมล้ำด้านโอกาสและคุณภาพชีวิตในกลุ่มผู้สูงวัย
- SDG 11: Sustainable Cities and Communities – พัฒนาที่อยู่อาศัยและชุมชนที่ครอบคลุมทุกช่วงวัย (Inclusive Design)
EDGE:LIFE COMMUNITY จึงไม่ใช่เพียงข้อเสนอด้านการออกแบบที่พักอาศัย แต่เป็นต้นแบบของพื้นที่ที่เคารพศักดิ์ศรีของวัยสูงอายุ เปิดพื้นที่ให้พวกเขาเป็นเจ้าของกิจกรรมและการใช้ชีวิตด้วยตนเอง ตอกย้ำว่าช่วงวัยปลายชีวิตไม่ใช่จุดสิ้นสุด หากคือการเริ่มต้นใหม่ของการค้นหาความหมาย ความสุข และตัวตนที่แท้จริงอีกครั้ง.
